Allelopatyczne właściwości wybranych gazonowych odmian Poa pratensis i ich wykorzystanie w kompozycjach ogrodowych


Abstrakt

Celem badań była ocena oddziaływania pozostawianych na powierzchni murawy skoszonych wegetatywnych pędów gazonowych odmian Poa pratensis (jednego z najbardziej wartościowych gatunków traw gazonowych) na skład gatunkowy oraz przezimowanie trawnika. Wpływ ten badano w doświadczeniu polowym. Każda odmiana była wysiana w monokulturze na mikropoletkach o powierzchni 1 m2. Kontrolę stanowiły obiekty, z których skoszoną biomasę usuwano bezpośrednio po zabiegu. W badaniach wykazano, że największy ujemny wpływ na udział wysianych gazonowych odmian traw (wrażliwość na pozostawianą po skoszeniu biomasę własnej odmiany) wykazywała ‘Bila’. Najmniejszy udział innych niewysianych gatunków traw na obiektach z pozostawianą biomasą notowano na murawach z ‘Nandu’, natomiast najmniejszy udział gatunków dwuliściennych − na murawach z ‘Bila’. Pozostawiana na powierzchni trawnika ścięta biomasa nie miała istotnego wpływu na przezimowanie roślin. Ujemny wpływ biomasy P. pratensis, zarówno na wysiane odmiany, jak i inne grupy roślin może świadczyć o jej właściwościach allelopatycznych, zatem skoszona trawa tego gatunku nie powinna być pozostawiania na powierzchni trawnika. Wykazano wyraźny zróżnicowany wpływ pozostawianej skoszonej biomasy nadziemnej na powierzchni murawy trawnika na odczyn gleby – w przypadku odmian ‘Ani’ i ‘Bila’ jednoznacznie negatywny. Biomasa tych odmian nie powodowała istotnego wzrostu zawartości przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu w glebie.


Słowa kluczowe

allelopatia; trawniki; skoszona murawa; Poa pratensis; zmiany w składzie gatunkowym muraw; pH gleby

Bhowmik P.C., Inderjit, 2003. Challenges and opportunities in implementing allelopathy for natural weed management. Crop Prot. 22, 661‒671.
Bostan C., Moisuc A., Radu F., Cojocariu L., Horablaga M., Sărăţeanu V., 2010. Effect of Poa pratensis extracts on growing and development of perennial grasses seedlings. Res. J. Agric. Sci. 42, 372‒377.
Czarnecki Z., Harkot W., 2002. Influence of cutting frequency on area sodding of lawn varieties of Lolium perenne. Łąk. Pol. 5, 43‒ 48.
Domański P., 1992. System badań i oceny odmian traw gazonowych w Polsce. Biul. IHAR 183, 251‒263.
Grabowski K., Grzegorczyk S., Marks E., Kwietniewski H., Głowacka A., 2010. Kierunki zmian składu gatunkowego runi na trawnikach rekreacyjnych. Acta Sci. Pol. Administratio Locorum 9(3), 27‒34.
Harkot W., Lipińska H., 2007. Lawns in village adjacent gardens. Czas. Tech. 10, 204‒206.
Kączkowski J., 2009. Podstawy biochemii. WNT, Warszawa.
Kovar P., Vozar L., Jančovič J., 2013. The influence of water extracts of selected turfgrass species on germination and initial growth of Poa annua L. Acta Univ. Agric. Silvic. Mendel. Brun. 74, 677‒ 681.
Lipińska H., Kępkowicz A., Sykut M., Jackowska I., 2019. Effects of decomposing biomass of Festuca arundinacea, Festuca ovina and Festuca rubra lawn cultivars on growth of other lawn grasses. Allelopath. J. 46(2), 251‒264, https://doi.org/10.26651/allelo.j/2019-46-2-1213
Lipińska H., Harkot W., 2000. Wpływ substancji allelopatycznych obecnych w glebie pod runią pastwiskową typu Poa pratensis na kiełkowanie oraz początkowy wzrost i rozwój niektórych traw. Zesz. Nauk. AR im. H. Kołłątaja Krak. 368, 211‒217.
Lipińska H., Sykut M., Czarnecki Z., Gawryluk A., 2014. Wpływ pozostawionej na powierzchni trawnika skoszonej murawy na jego walory użytkowe. Łąk. Pol. 17, 97‒104.
Lipińska H., Harkot W., 2005. Allelopathic effects of water leachates of Poa pratensis leaves on other grassland spp. Allelopath. J. 16, 251‒260.
Lipińska H., Harkot W., 2007. Allelopathic activity of grassland species. Allelopath. J. 19, 3‒36.
Lipińska H., Oleszek W., 2002. Application of RERS (Root Exudate Recirculating System) for the studies of allelopathic potential of Poa pratensis. Allelopath. J. 10, 39‒44.
Lipińska H., Harkot W., Czarnecki Z., Kornas R., Stamirowska-Krzaczek E., Lipiński W., 2018. The effect of decomposing biomass of the grasses Festuca arundinacea, Festuca ovina and Festuca rubra on the species composition and quality of lawns. Acta Agrobot. 71(4), 17‒48, https://doi.org/10.5586/aa.1748
Macias F.A., Molinillo J.M., Varela R.M., Galindo J.C., 2007. Allelopathy – a natural alternative for weed control. Pest Manag. Sci. 63, 327‒348.
Martyniak D., 2003a. Cechy biologiczne warunkujące wartość gazonową i nasienną wiechliny łąkowej (Poa pratensis L.) w świetle literatury. Biul. IHAR 228, 335‒344.
Martyniak D., 2003b. Wartość trawnikowa nowych odmian Poa pratensis L. wyhodowanych w IHAR. Biul. IHAR 225, 321–328.
Prończuk M., Prończuk S., 2008. Ocena przydatności odmian i ekotypów wiechliny łąkowej (Poa pratensis) na trawniki niskonakładowe (ekstensywne). Biul. IHAR 248, 147‒159.
Prończuk S., Prończuk M., 2003. Zmienność cech u odmian Poa pratensis L. w umiarkowanie intensywnym użytkowaniu trawnikowym. Biul. IHAR, 225, 265–276.
Stawiska E., Prończuk S., 2006. Ekspresja cech odmian w mieszankach trawnikowych. Zesz. Nauk. Uniw. Przyr. Wroc. Rolnictwo 88(545), 275‒283.
Zachariasz A., Lipińska H., 2017. Trawy w przestrzeni zurbanizowanej. O projektowaniu z trawami. Teka Kom. Urban. Archit., 45, 125‒150.

Opublikowane : 2020-01-07


LIPIŃSKA, H., WYŁUPEK, T., SOSNOWSKA, M., KĘPKOWICZ, A., LIPIŃSKI, W., & STAMIROWSKA-KRZACZEK, E. (2020). Allelopatyczne właściwości wybranych gazonowych odmian Poa pratensis i ich wykorzystanie w kompozycjach ogrodowych. Agronomy Science, 74(4), 135-146. https://doi.org/10.24326/as.2019.4.10

HALINA LIPIŃSKA  halina.lipinska@up.lublin.pl
Department of Grassland and Landscape Forming, Section of Landscape Planning and Space Management, University of Life Sciences in Lublin, Poland  Polska
TERESA WYŁUPEK 
Department of Grassland and Landscape Forming, Section of Landscape Planning and Space Management, University of Life Sciences in Lublin, Poland  Polska
MAŁGORZATA SOSNOWSKA 
Department of Grassland and Landscape Forming, Section of Landscape Planning and Space Management, University of Life Sciences in Lublin, Poland  Polska
AGNIESZKA KĘPKOWICZ 
Department of Grassland and Landscape Forming, Section of Landscape Planning and Space Management, University of Life Sciences in Lublin, Poland  Polska
WOJCIECH LIPIŃSKI 
State School of Higher Education in Chełm, Poland  Polska
EWA STAMIROWSKA-KRZACZEK 
State School of Higher Education in Chełm, Poland  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Artykuły są udostępniane na zasadach CC BY-NC-ND – uznanie autorstwa, użycie niekomercyjne, bez utworów zależnych.
Przysłanie artykułu do redakcji oznacza, że nie był on opublikowany wcześniej, nie jest rozpatrywany do publikacji w innych wydawnictwach i jeśli zostanie zaakceptowany, nie będzie opublikowany gdzie indziej w tej samej formie bez pisemnej zgody.
Autor podpisuje oświadczenie o oryginalności dzieła, wkładzie poszczególnych osób i przeniesieniu praw autorskich na wydawcę.