Zmienność plonowania jarej pszenicy twardej (Triticum durum Desf.) i zwyczajnej (Triticum aestivum ssp. vulgare) w dziesięcioleciu 2009–2018 na terenie Lubelszczyzny


Abstrakt

Przedmiotem opracowania były wyniki uzyskane z wieloletnich ścisłych doświadczeń polowych prowadzonych w latach 2009–2018 w Katedrze Technologii Produkcji Roślinnej i Towaroznawstwa na terenie Gospodarstwa Doświadczalnego Felin (51°22'N, 22°64'E), należącego do Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. W badaniach uwzględniono 2 gatunki pszenicy: Triticum durum linia LGR1359/2 (2009–2012) i ‘SMH87’ (2013–2018) oraz Triticum aestivum ssp. vulgare ‘Parabola’ (lata 2009–2012) i ‘KWS Torridon’ (2013–2018). Celem badań było porównanie plonowania i jakości ziarna pszenicy twardej i zwyczajnej w warunkach klimatycznych Lubelszczyzny. W latach badań poziom plonowania pszenicy twardej w relacji do pszenicy zwyczajnej kształtował się w zakresie od 65,1% w 2014 do 83,8% w 2016 r. Najkorzystniejsze proporcje plonu pszenicy twardej do zwyczajnej odnotowano w latach bardziej suchych (niedobory opadów w maju i czerwcu). Wyższą zawartość białka odnotowano w ziarnie pszenicy twardej. Średnio w omawianym 10-leciu zawartość białka w ziarnie pszenicy twardej wynosiła 15,4%, a w ziarnie pszenicy zwyczajnej – 14,1%.


Słowa kluczowe

pszenica zwyczajna; pszenica twarda; współczynnik hydrotermiczny Sielaninowa; plon ziarna; zawartość białka

Chmura K., Chylińska E., Dmowski Z., Nowak L., 2009. Rola czynnika wodnego w kształtowaniu plonu wybranych roślin polowych. Infrastrukt. Ekol. Teren. Wiej. 9, 33–44.
Dzieżyc J., Nowak L., Panek K., 1987. Dekadowe wskaźniki potrzeb opadowych roślin uprawnych w Polsce. Zesz. Probl. Postęp. Nauk Rol. 314, 11–32.
Dyńska M., Haliniarz M., Kapeluszny J., 2011. Wpływ sposobów regulacji zachwaszczenia na plon i wybrane parametry jakościowe ziarna pszenicy twardej (Triticum durum Desf.) i zwyczajnej (Triticum aestivum L.). Annales UMCS, sec. E, Agricultura 66(4), 9–18.
Obuchowski W., 2008. Ocena jakości surowców zbożowych wykorzystywanych do produkcji makaronu. Przegl. Zboż.-Młyn. 52, 12, 12–14.
PTG, 2009. Klasyfikacja uziarnienia gleb i utworów mineralnych 2008. Rocz. Glebozn. 60, 2, 5–16.
Rachoń L., 2001. Studia nad plonowaniem i jakością pszenicy twardej (Triticum durum Desf.). Rozpr. Nauk. AR w Lublinie, 248.
Rachoń L., Szumiło G., Brodowska M., Woźniak A., 2015. Nutritional value and mineral composition of grain of selected wheat species depending on the intensity of a production technology. J. Elementol. 20(3), 705–715. http://doi.org/10.5601/jelem.2014.19.4.640
Rachoń L., Szumiło G., Machaj H., 2014. Wpływ intensywności technologii uprawy na plonowanie różnych genotypów pszenicy ozimej. Annales UMCS, sec. E, Agricultura 69(3), 32–41.
Rachoń L., Szumiło G., 2006. Plonowanie a opłacalność uprawy pszenicy twardej (Triticum durum Desf). Pam. Puł. 142, 403–409.
Radzka E., Gąsiorowska B., Koc G., 2013. Niedobory i nadmiary opadów atmosferycznych w okresie wegetacji zbóż jarych w rejonie Siedlec. Infrastrukt. Ekol. Teren. Wiej. 2/I, 147–154.
Seibel W., Stewart D., 1997. Internationale Durumweizen situation in den Getreidewirtschaft Jahren 1994/95–1995/96. Getreide Mehl Brot 51(1), 10–14.
Sissons M., 2008. Role of durum wheat composition on the quality of pasta and bread. Food 2(2), 75–90.
Szafrańska A., Rachoń L., Szumiło G., 2015. Estimation of protein-starch complex wheat species depending on production technology intensity. Zesz. Probl. Postęp. Nauk Rol. 582, 81–90.
Woźniak A., 2006. Plonowanie i jakość ziarna pszenicy jarej zwyczajnej (Triticum aestivum L.) i twardej (Triticum durum Desf.) w zależności od poziomu agrotechniki. Acta Ag-rophys. 8(3), 755–763.
Pobierz

Opublikowane : 2020-04-01


RACHOŃ, L., & WOŹNIAK, A. (2020). Zmienność plonowania jarej pszenicy twardej (Triticum durum Desf.) i zwyczajnej (Triticum aestivum ssp. vulgare) w dziesięcioleciu 2009–2018 na terenie Lubelszczyzny. Agronomy Science, 75(1), 67-74. https://doi.org/10.24326/as.2020.1.5

LESZEK RACHOŃ  leszek.rachon@up.lublin.pl
Katedra Technologii Produkcji Roślinnej i Towaroznawstwa, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, ul. Akademicka 13, 20-950 Lublin  Polska
https://orcid.org/0000-0002-4126-4008
ANDRZEJ WOŹNIAK 
Katedra Herbologii i Technik Uprawy Roślin, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie  Polska
https://orcid.org/0000-0002-9845-7003




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Artykuły są udostępniane na zasadach CC BY-NC-ND 4.0 – uznanie autorstwa, użycie niekomercyjne, bez utworów zależnych.
Przysłanie artykułu do redakcji oznacza, że nie był on opublikowany wcześniej, nie jest rozpatrywany do publikacji w innych wydawnictwach.

Autor podpisuje oświadczenie o oryginalności dzieła i wkładzie poszczególnych osób.