Zawartość alkilorezorcynoli w ziarnie odmian pszenżyta jarego w zależności od systemu uprawy gleby i poziomu nawożenia azotem


Abstrakt

Dobór odmian i czynniki agrotechniczne mają wpływ na wzrost, wielkość i jakość plonu ziarna zbóż, zatem mogą również kształtować zawartość Ars w ziarnie pszenżyta jarego. Celem badań było określenie wpływu poziomu nawożenia azotem (0, 70 i 100 kg N.ha-1) na zawartość Ars  w ziarnie czterech odmian pszenżyta jarego w warunkach dwóch systemów uprawy (płużnej i bezorkowej). Przeprowadzone badania wskazują, że zawartość Ars w ziarnie pszenżyta jarego jest cechą silnie uwarunkowaną genetycznie, ale zależy również od warunków pogodowych, nawożenia azotem i systemu uprawy roli. Nawożenie azotem 100 kg.ha-1 sprzyja akumulacji ARs w ziarnie pszenżyta jarego, szczególnie w warunkach wyższej sumy opadów   w kwietniu i maju W warunkach ograniczonych opadów w okresie krzewienia i początku strzelania w źdźbło (kwiecień) oraz kłoszenia zawartość Ars jest podobna przy obu nawożeniach azotem 100 i 70 kg.ha-1. Dla produkcji żywności prozdrowotnej o wysokiej zawartości ARs szczególnie przydatna może być odmiana Puzon i Sopot pszenżyta jarego nawożona azotem 100 kg.ha-1 i uprawiana w warunkach uprawy płużnej.


Słowa kluczowe

alkilorezorcynole; pszenżyto jare; odmiany; uprawa gleby; nawożenie azotem

Andersson A.A.M., Kamal-Eldin A., Fraś A., Boros D., Aman P., 2008. Alkylresorcinols in wheat varieties in the HEALTHGRAIN diversity screen. J. Agric. Food Chem. 56, 9722–9725.
Bellato S., Ciccoritti R., Del Frate V., Sgrulletta D., Carbone K., 2013. Influence of genotype and environment on the content of 5-n alkylresorcinols, total phenols and on the antiradical activity of whole durum wheat grains. J. Cereal Sci. 57, 162_169. https://doi.org/10.1016/j.jcs.2012.11.003
Biberdzić M., Lelić M., Deletić N., Barać S., Stojković S., 2012. Effects of agroclimatic conditions at trial locations and fertilization on grain. Res. J. Agric Scien. 44, 1, 3–8.
Boros D., Fraś A., Gołębiewska K., Gołębiewski D., Paczkowska O., Wiśniewska M., 2015. Wartość odżywcza i właściwości prozdrowotne ziarna odmian zbóż i nasion rzepaku zalecanych do uprawy w Polsce, Boros B., Fraś A. (red.). Monografie i Rozprawy Naukowe IHAR – PIB, 49, ss. 119.
Czaban J., Sułek A., Pecio Ł., Żuchowski J., Podolska G., 2014. Effect of genotype and crop management systems on phenolic acid content in winter wheat grain. J. Food, Agric. Environ. 11, 1201–1206.
Djekić V, Milovanović M., Staletić M., Perisić V., 2009. Triticale implementation in nonruminant animals nutrition. Maced. J. Anim. Sci. 2, 41–48.
Fardet A., 2010. New hypotheses for the health-protective mechanisms of wholegrain cereals: what is beyond fiber? Nutr. Res. Rev. 23, 65–134.
Fernandez-Orozco R., Li L., Harflett C., Shewry P.R., Ward J.L., 2010. Effects of environment and genotype on phenolic acids in wheat in the HEALTHGRAIN diversity screen. J. Agr. Food Chem. 58, 9341_9352. https://doi.org/10.1021/jf102017s
GUS, 2021. Rocznik Statystyczny Rolnictwa. 2020. Warszawa.
Grabiński J., Sułek A., Wyzińska M., Szablewska-Stuper K, Pietrzak-Cacak G., Nieróbca A., Dziki D., 2021. Impact of genotype, weather conditions and production technology on the quatitative profile of anti-nutritive compounds in rye grains. Agronomy. 11(1), 151 https://doi.org/10.3390/agronomy11010151
Jaśkiewicz B., 2011. Uprawa pszenżyta jarego. IUNG-PIB, Puławy, Instr. upowszech.,182, 1 _ 36.
Jaśkiewicz B., Szczepanek M., 2016. Crop management and variety have influence on alkylresolcinol content in triticale grain. Acta Agr. Scand. B-S. 66, 7, 570_574. https://doi.org/10.1080/09064710.2016.1201139
Jaśkiewicz B., 2017. Wpływ technologii produkcji na plonowanie pszenżyta jarego w warunkach zmiennego udziału zbóż w strukturze zasiewów. Fragm. Agron, 43, 7–17.
Jaśkiewicz B., 2021a. Effect of tillage system and nitrogen fertilization on the yield of selected spring triticale varieties. Pol. J. Agr. 46, 9_13. https://doi.org/10.26114/pja.iung.463.2021.46
Jaśkiewicz B., 2021b. Efektywność nawożenia i wykorzystania azotu przez wybrane odmiany pszenżyta jarego. Przem. Chem. 100, 7, 672_674. https://doi.org/10.15199/62.2021.7.7
Kamal-Eldin A., Pour A., Eliasson Ch., Aman P., 2000. Alkyresorcinols as antioxidants: hydrogen donation and peroxyl radical-scavenging effects. J. Sci. Food Agric. 81, 353–356.
Klikocka H., Juszczak D., Głowacka A., Cybula M., Kozłowski H., 2014. Wpływ uprawy roli i nawożenia siarką na komponenty plonu pszenżyta jarego. Fragm. Agron. 31, 47_57.
Korbas M., Mrówczyński M. (red.), 2011. Metodyka integrowanej ochrony pszenżyta ozimego i jarego. Wyd. IOR-PIB, Poznań, ss. 189.
Ross A.B., Kamal-Eldin A., Aman P., 2004. Dietary alkylresorcinols: absorption, bioactivities and possible use as biomarkers of whole grain wheat – and rye – rich foods. Nutr. Rev. 62, 81_85. https://doi.org/10.1111/j.1753-4887.2004.tb00029
Ross A.B., Shepard M.J., Schupphaus M., Sinclair V., Afaro B., Kamal-Eldin A., Aman P., 2003. Alkylresorcinols in cereals and cereals products. J. Agric. Food Chem. 51, 4111_4118. https://doi.org/10.1021/jf0340456
Skrzypek A., Makarska E., Kociuba W., Studziński M., 2007. Aktywność przeciwutleniająca i zawartość lipidów rezorcynolowych w ziarnie mieszańcowych rodów pszenżyta ozimego. Żywność 2(51), 51–59.
Tłuścik F., 1978. Localization of the alkylresorcinols in rye and wheat caryopses. Acta Soc. Botan. Pol. 44, 4, 211_218.
Wojciechowski W., Zawieja J., Lehmann A., Sekutowski T.R., 2016. The effect of catch crops cultivated in accordance with the agri-environment scheme on weed infestation of spring wheat stand. Plant Soil Environ. 62, 99_10. https://doi.org/10.17221/533/2015-PSE
Ziegler J.U., Steingass C.B., Longin C.F.H., Würschum T., Carle, R., Schweigger, R.M., 2015. Alkylresorcinol composition allows the differentiation of Triticum spp. having different degrees of ploidy. J. Cereal Sci., 65, 244_251.
Żuchowski J., Jończyk K., Pecio Ł., Oleszek W., 2011. Phenolic acid concentrations in organically and conventionally cultivated spring and winter wheat. J. Agr. Food Chem. 91, 1089_1095. https://doi.org/10.1002/jsfa.4288
Pobierz

Opublikowane : 2022-07-27


Jaśkiewicz, B., & Ochmian, I. (2022). Zawartość alkilorezorcynoli w ziarnie odmian pszenżyta jarego w zależności od systemu uprawy gleby i poziomu nawożenia azotem. Agronomy Science, 77(2), 27-35. https://doi.org/10.24326/as.2022.2.3

Bogusława Jaśkiewicz  kos@iung.pulawy.pl
Zakład Uprawy Roślin Zbożowych, IUNG - PIB w Puławach, ul. Czartoryskich 8, 24-100 Puławy 
http://orcid.org/0000-0002-2861-5248
Ireneusz Ochmian 
Katedra Ogrodnictwa, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny, ul. Słowackiego 17, 71-434 Szczecin, Polska  Polska
https://orcid.org/0000-0002-3606-1927




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Artykuły są udostępniane na zasadach CC BY 4.0 (do 2020 r. na zasadach CC BY-NC-ND 4.0)..
Przysłanie artykułu do redakcji oznacza, że nie był on opublikowany wcześniej i nie jest rozpatrywany do publikacji gdzie indziej.

Autor podpisuje oświadczenie o oryginalności dzieła, wkładzie poszczególnych osób i źródle finansowania.

 

Czasopismo Agronomy Science przyjęło politykę samoarchiwizacji nazwaną przez bazę Sherpa Romeo drogą niebieską. Od 2021 r. autorzy mogą samoarchiwizować postprinty artykułów oraz wersje wydawnicze (zgodnie z licencją CC BY). Artykuły z lat wcześniejszych (udostępniane na licencji CC BY-NC-ND 4.0) mogą być samoarchiwizowane tylko w wersji wydawniczej.