Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
JASBB Baner text

No. ONLINE FIRST

Articles

Analiza spożycia chleba w grupie dzieci w wieku 1–14 lat

DOI: https://doi.org/10.24326/jasbb.2025.5633
Submitted: October 22, 2025
Published: 10.04.2026

Abstract

Abstrakt. Produkty zbożowe, w tym chleb, są ważnym elementem diety dzieci, wpływającym na ich rozwój i stan odżywienia. Celem pracy była analiza rodzaju, ilości i częstotliwości spożycia chleba wśród dzieci w wieku 1–14 lat. Badanie przeprowadzono wśród rodziców w okresie od lipca do września 2025 r. pośrednią metodą CAWI (ang. computer-assisted web interview; n = 100). Większość dzieci (95%) spożywało chleb najczęściej 1 raz dziennie (38%) lub kilka razy w tygodniu (36%). Chleb jasny (z mąki pszennej o niskim typie) i ciemny (z mąki pszennej i żytniej o wysokim typie oraz z pełnego przemiału) wybierało 54% badanych, wyłącznie jasny – 31%, a wyłącznie ciemny – 10%. W najmłodszych grupach wiekowych częściej wybierano oba rodzaje chleba, starsze dzieci (11–14 lat) preferowały chleb jasny. Większość dzieci spożywała chleb z 1 posiłkiem w ciągu dnia. Wielkość średnich dziennych porcji chleba w grupach 4–6 lat i 7–10 lat wynosiła od 10 g do 150 g i mieściła się w rekomendacjach specjalistów Instytutu Matki i Dziecka, w grupie 1–3 lata przewyższała zalecenia, a w grupie 11–14 lat była mniejsza niż w zaleceniach. Zdecydowana więk-szość dzieci spożywała chleb regularnie, najczęściej w umiarkowanych ilościach. Wskazane jest dalsze promowanie spożycia dobrej jakości chleba wśród dzieci i rodziców, aby kształtować prawi-dłowe nawyki żywieniowe od najmłodszych lat.

References

  1. Ciecierska M., Warszycka A., Kowalska J., Derewiaka D., Drużyńska B., Majewska E., Wołosiak R., 2018. Preferencje konsumenckie na rynku pieczywa. Nauka Przyr. Technol. 12(1), 55–63. https://doi.org/10.17306/J.NPT.00230
  2. Evans C.E.L., Melia K.E., Rippin H.L., Hancock N., Cade J., 2020. A repeated cross-sectional survey assessing changes in diet and nutrient quality of English primary school children’s packed lunches between 2006 and 2016. BMJ Open 10(1), e029688. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2019-029688
  3. Fraś A., Gołębiewska K., Wiśniewska M., Mańkowski D., 2022. Ocena zawartości wybranych składników odżywczych i substancji bioaktywnych w różnych rodzajach pieczywa dostępnych na polskim rynku. Żywn. Nauka Technol. Jakość 29(1), 63–77. https://doi.org/10.15193/ zntj/2022/130/408
  4. Główny Urząd Statystyczny, 2011. Rocznik Statystyczny Polski 2010. Warszawa.
  5. Główny Urząd Statystyczny, 2024. Mały Rocznik Statystyczny Polski 2025. Warszawa.
  6. Jachimowicz-Rogowska K., Winiarska-Mieczan A. Initiatives to reduce the content of sodium in food products and meals and improve the population’s health. Nutrients 15(10), 2393. https://doi.org/10.3390/nu15102393
  7. Jachimowicz-Rogowska K., Winiarska A., Czernecki T., 2025. Bread consumed in recommended portions does not provide excessive amounts of sodium and salt in children's diet. Sci. Rep. 15(1), 20638. https://doi.org/10.1038/s41598-025-06824-x
  8. Jonczyk P., Potempa M., Kajdaniuk D., 2015. Charakterystyka nawyków żywieniowych i aktywno-ści fizycznej wśród dzieci szkolnych w wieku od 11 do 13 lat w mieście Piekary Śląskie. Med. Metabol. 19(2), 42–53.
  9. Jones J.M., García C.G., Braun, H.J., 2020. Perspective: whole and refined grains and health-evidence supporting “make half your grains whole”. Adv. Nutr. 11(3), 492–506. https://doi.org/
  10. 10.1093/advances/nmz114
  11. Kovac B., Knific M., 2016. The perception of low-salt bread among preschool children and the role of educational personnel in creating a positive attitude towards reformulated food. Sovenian J. Publ. Health 56(1), 39–46. https://doi.org/10.1515/sjph-2017-0006
  12. Kunachowicz H., Nadolna I., Iwanow K., Przygoda B., 2018. Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo PZWL, Warszawa.
  13. Lim C.G.Y., Whitton C., Rebello S.A., van Dam R.M., 2021. Diet quality and lower refined grain consumption are associated with less weight gain in a multi-ethnic asian adult population. J. Nutr. 151(8), 2372–2382. https://doi.org/10.1093/jn/nxab110
  14. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, 2020. Talerz zdrowego żywienia. https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/Talerz-Zdrowego-Zywienia-i-zalecenia.pdf [dostęp: 8.01.2026].
  15. Ocké M.C., Van Rossum C.T.M., Fransen H.P., Buurma E.M., De Boer E.J., Brants H.A.M., Niekerk E.M., van der Laan J.D., Drijvers J.J.M.M., Ghameshlou Z. 2008. Dutch national food consumption survey: young children 2005/2006. RIVM, Bilthoven.
  16. O’Keefe K., Serrano E., Davis G., Cole D.A., Frisard M.I., Farris A.R., 2020. Comparison of costs between school and packed lunches. J. Child. Nutr. Manag. 44(1).
  17. Orkusz A., Bogueva D., 2024. Children’s diets and planetary health: a study in Wroclaw, Poland, and Sydney, Australia. Foods 13(22), 3536. https://doi.org/10.3390/foods13223536
  18. Papanikolaou Y., Fulgoni V.L., 2017. Grain foods are contributors of nutrient density for American adults and help close nutrient recommendation gaps: data from the national health and nutrition examination survey, 2009–2012. Nutrients 9(8), 873. https://doi.org/10.3390/nu9080873
  19. Papanikolaou Y., Fulgoni V.L., 2019. Type of sandwich consumption within a US dietary pattern can be associated with better nutrient intakes and overall diet quality: a modeling study using data from NHANES 2013‒2014. Curr. Dev. Nutr. 3(10), nzz097. https://doi.org/10.1093/cdn/nzz097
  20. Pearce J., Wall C.J., 2025. Packed lunch provision and consumption in early years settings in shef-field: a cross-sectional study. J. Hum. Nutr. Diet. 38(3), e70066. https://doi.org/10.1111/jhn.70066
  21. Potempa-Jeziorowska M., Jonczyk P., Świętochowska E., Kucharzewski M., 2022. The analysis of the nutritional status and dietary habits among children aged 6‒10 years old attending primary schools in Poland. Int. J. Environ. Res. Public Health. 19(2), 953. https://doi.org/10.3390/ijerph19020953
  22. Ribet L., Kassis A., Jacquier E., Monnet C., Durand-Dubief M., Bosco N., 2025. The nutritional contribution and relationship with health of bread consumption: a narrative review. Crit. Rev. Food Sci. Nutr. 65(28), 5698–5725. https://doi.org/10.1080/10408398.2024.2428593
  23. Rychlik E., Stoś K., Woźniak, A., Mojska, H. 2024. Normy żywienia dla populacji Polski. Narodo-wy Instytut Zdrowia Publicznego PZH ‒ Państwowy Instytut Badawczy. https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2025/02/Normy-spozycia-dla-populacji-polski-30-07.pdf [dostęp: 8.01.2026].
  24. Sandvik P., Kihlberg I., Lindroos A.K., Marklinder I., Nydahl M., 2014. Bread consumption pat-terns in a Swedish national dietary survey focusing particularly on whole-grain and rye bread. Food Nutr. Res. 58, 24024. https://doi.org/10.3402/fnr.v58.24024
  25. Song S., Tabares E., Ishdorj A., Crews M., Dave J., 2024. The quality of lunches brought from home to school: a systematic review and meta-analysis. Adv. Nutr. 15(8), 100255. https://doi.org/10.1016/j.advnut.2024.100255
  26. Sowa P., Pędziński B., Krzyżak M., Maślach D., Wójcik S., Szpak A., 2015. The computer-assisted web interview method as used in the national study of ICT use in primary healthcare in Poland – reflections on a case study. Stud. Log. Gramm. Rhetor. 43(1), 137–146. https://doi.org/10.1515/slgr-2015-0046
  27. Stoś K., Rychlik E., Woźniak A., Ołtarzewski M., Wojda B., Przygoda B., Matczuk E., Pietraś E., Kłys W., 2021. Krajowe badanie sposobu żywienia i stanu odżywienia populacji polskiej. Na-rodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa.
  28. Szponar L., Wolnicka K., Rychlik E., 2000. Album fotografii produktów i potraw. Instytut Żywno-ści i Żywienia, Warszawa.
  29. Thomas J.R., Hanson D., Chinnan-Pothen A., Freaney C., Silverman J., 2023. Packed school lunch food consumption: a childhood plate waste nutrient analysis. Nutrients 15(5), 1116. https://doi.org/10.3390/nu15051116
  30. Wawrzyniak A., Sadurska J., Hamułka J., 2015. Ocena spożycia śniadań oraz spożycia energii z produktami kupowanymi w sklepikach szkolnych przez uczniów. Probl. Hig. Epidemiol. 96(1), 254–258.
  31. Weker H., Barańska M., 2014. Żywienie niemowląt i małych dzieci. Zasady postępowania w żywie-niu zbiorowym. Instytut Matki i Dziecka, Warszawa. https://imid.med.pl/images/do-pobrania/Zywienie_niemowlat_www.pdf [dostęp: 09.01.2025].
  32. Weker H. (red.), 2015. O żywieniu i aktywności fizycznej dzieci. Prosto, nowocześnie, praktycznie. Miasto Stołeczne Warszawa. https://imid.med.pl/images/do-pobrania/poradnik_internet.pdf [do-stęp: 9.01.2025].
  33. Weker H., Barańska M., Riahi A., Strucińska M., Więch M., Rowicka G., Dyląg H., Klemarczyk W., Bzikowska A., Socha P., 2017. Nutrition of infants and young children in Poland – Pitnuts 2016. Dev. Period Med. 21(1), 13–28. https://doi.org/10.34763/devperiodmed.20172101.1328
  34. Weker H., Rowicka G., Dyląg H., Barańska M., Strucińska M., Więch M., 2020. Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia. Praktyczne zastosowanie norm i zaleceń żywienio-wych. Instytut Matki i Dziecka, Zakład Żywienia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa. https://1000dni.pl/wp-config/uploads/2023/01/poradnik-zywienia-dziecka-1304.pdf [dostęp: 8.01.2026].
  35. Weker H., Friedrich M., Zabłocka-Słowińska K., Sadowska J., Długosz A., Hamułka J., Charzew-ska J., Socha P., Wądołowska L., 2023. Position Statement of the Polish Academy of Sciences' Committee of Human Nutrition Science on the Principles for the Nutrition of Preschool Chil-dren (4‒6 years of age) and Early School-Age Children (7‒9 years of age). J. Mother Child. 27(1), 222–245. https://doi.org/10.34763/jmotherandchild.20232701.d-23-00094
  36. Wilkinson N., Tann E., Boyle N., Caton S., McColl V., Croden F., Singh Lalli G., Dye L., 2025. The children may not be the problem: evidence of acceptance and enjoyment of higher fibre breads from choice architecture studies in school breakfast clubs. Philos. Trans. R. Soc. Lond. B Biol. Sci. 380(1935), 20240151. https://doi.org/10.1098/rstb.2024.0151

Downloads

Download data is not yet available.

Most read articles by the same author(s)

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.